Proboj Solunskog fronta | HistoryCast, ep. 105

*Podržite nas i na Patreonu* ➡️ https://www.patreon.com/c/HistoryCast

Kada je, u jesen 1918. probojem Solunskog fronta okončan Veliki rat, tada je i Srbija ustala iz pepela, oslobođena i ponovo rođena.
Posle beskrajnih povlačenja, godina gladi, bolesti i poniženja, vojska koja je izgledala slomljeno krenula je u ofanzivu kakvu Evropa do tada nije videla.
Ova epopeja počinje na albanskim gudurama i obalama Krfa, gde je smrt bila svakodnevna a preživljavanje samo po sebi pobeda; nastavlja se na Kajmakčalanu, na Dobrom Polju, gde su naši vojnici, pod komandom vojvoda Živojina Mišića, Stepe Stepanovića i Petra Bojovića, izveli jedan od najbriljantnijih proboja u istoriji ratovanja. Samo nekoliko nedelja kasnije, srpska zastava ponovo se zavijorila nad Skopljem, Nišom i Beogradom - oslobođenje je bilo munjevito brzo i silovito.
Ali danas se ne razgovara samo o generalima i vojvodama i velikim pobedama, već i o običnim vojnicima, seljacima, đacima, studentima i radnicima, koji su posle albanske golgote pronašli snagu da krenu napred. Pričamo i o porodicama koje su čekale svoje najbliže, o narodu koji je, posle tolikih stradanja, ponovo smogao snage da se podigne i u okupiranoj Srbiji bori se još jednom, svim sredstvima, da bi doživeo trenutak zajedništva i slobode.
Cena te pobede bila je strašna: više od milion izgubljenih života - vojnika i civila - gotovo trećina tadašnje Srbije. Umrlo je oko 60% muškaraca sposobnih za borbu, a čitava sela ostala su bez svojih sinova. Epidemije tifusa, glad i okupatorske represalije odnele su stotine hiljada nedužnih ljudi. Nema porodice koja nije zavijena u crno, nema sela koje nije izgubilo nekog svog. To kolektivno stradanje utkano je u naše pamćenje jednako duboko kao i pobeda, i zato se o Solunu govori sa poštovanjem, ali i sa tugom.
Sa Nikolom Đukićem i Ivanom Drljačom prolazimo kroz dramatične dane septembra i oktobra 1918. godine, kroz odluke Vrhovne komande, kroz ulogu saveznika - posebno francuske vojske i generala Franša d’Eperea - i pre svega kroz herojstvo srpskog vojnika koje je, zbog neverovatnih, gotovo nadljudskih napora, pregnuća, volje i hrabrosti izazvalo divljenje sveta.
Ovo je priča o tome kako se Srbija vratila na mapu slobodnih naroda, o vremenu kada je narod dokazao da istrajnost, žrtva i vera u slobodu mogu promeniti tok istorije. Priča o proboju Solunskog fronta je pre svega posvećena vojničkoj časti, kolektivnoj patnji i pobedi - jednom od najsvetlijih trenutaka srpske istorije, kada je narod pokazao da se i iz najveće tragedije može roditi sloboda.

🔔 Pretplatite se na kanal i uključite obaveštenja kako biste bili u toku sa novim epizodama!
📩 Pišite nam utiske u komentarima, vaša mišljenja, kritike i predloge.

Pratite nas i na društvenim mrežama - linkovi u opisu videa ⬇️


00:00 U ovoj epizodi
05:27 Proboj Solunskog fronta - završetak Prvog svetskog rata
09:34 Najznačajniji frontovi - Solunski (Balkanski, Južni) front
14:15 Saveznička vojska u Solunu i odnos prema srpskoj vojsci
24:00 Srbija i Grčka - sukob sa Bugarskom
36:50 Krvava 1917. godina; pisma regenta Aleksandra Karađorđevića
44:55 Politička situacija u Evropi; Srbija i kontakti sa Rusijom
57:57 SAD i ulazak u rat, diplomatske i vojne preraspodele
1:02:20 Francuska i Srbija - smena generala Saraja
1:06:30 Leto 1918. - Srbi i Francuzi; Gijom, Franše d’Epere i ideja ofanzive
1:14:51 Srpska dobrovoljačka divizija i druge dobrovoljačke jedinice
1:24:37 Pripreme, broj i položaj vojski i početak proboja Solunskog fronta - 14. septembar 1918.
1:33:32 Opšti juriš - Bitka kod Dobrog polja; bugarsko povlačenje i operativni proboj Solunskog fronta 21. septembra
1:36:56 Odluka Vrhovne komande o nastavku proboja - pregnuće srpskog vojnika - osvajanje Prilepa i Skoplja
1:40:00 Kapitulacija Bugarske 30. septembra i nastavak ofanzive - vojvoda Mišić, Petar Bojović i odluka o nastavku prodora; oslobođenje Niša
1:44:34 Toplica, Jablanica i Šumadija se dižu na ustanak
1:47:25 Prva armija nastavlja da oslobađa srpske gradove - oslobađanje Beograda 1. novembra 1918.
1:49:28 Kapitulacija Turske i osobađanje Zemuna - Srema, Banata i Bačke
1:51:22 Kapitulacija Austrougarske i oslobođenje Sarajeva, Splita, Dubrovnika, Mostara; ulazak u Ljubljanu, Rijeku i Zagreb
2:00:00 Svedočanstva o srpskoj vojsci i žrtvama Srba i Francuza
2:04:27 Patnja i žrtva običnih ljudi, enormni gubici i Solunski front u kolektivnom sećanju



******

HistoryCast na društvenim mrežama:

🔗https://www.facebook.com/historycast.rs
🔗https://www.instagram.com/historycast_rs/
🔗https://x.com/HistoryCast_rs

******

Slušajte nas i na audio platformama:


Spotify
https://open.spotify.com/show/3YiiOlZQ47jSrZLnaWZqIQ


Apple Podcast
https://podcasts.apple.com/us/podcast/historycast/id1669889519


Google Podcasts
https://podcasts.google.com/feed/aHR0cHM6Ly9tZWRpYS5yc3MuY29tL3JzLWhpc3RvcnljYXN0L2ZlZWQueG1s